Analiza za portal LOGISTIKA.ba
Prema najnovijim podacima koje je objavila IRU – International Road Transport Union, cijene dizela u Evropskoj uniji zabilježile su drugi uzastopni sedmični pad. Prosječna cijena dizela u EU pala je na 1,863 EUR/litar, što predstavlja smanjenje od 1,9% u odnosu na prethodnu sedmicu.
Međutim, i pored ovog pozitivnog trenda, troškovi goriva i dalje ostaju jedan od najvećih izazova za sektor drumskog transporta. Prosječna cijena dizela u EU i dalje je oko 14% viša nego krajem februara 2026. godine, dok je razlika između najjeftinijeg i najskupljeg tržišta gotovo 1 EUR po litru.
Najskuplje i najjeftinije države EU
Najskuplji dizel trenutno plaćaju prevoznici u:
- Denmark – 2,189 EUR/l
- Netherlands – 2,189 EUR/l
- Finland – 2,080 EUR/l
- Belgium – 2,060 EUR/l
- France – 2,033 EUR/l
Najniže cijene zabilježene su u:
- Malta – 1,210 EUR/l
- Poland – 1,487 EUR/l
- Czech Republic – 1,586 EUR/l
Za transportne kompanije koje posluju na međunarodnim rutama, razlike u cijenama goriva postaju značajan faktor planiranja ruta, punjenja rezervoara i ukupne profitabilnosti prevoza.
Brent nafta pada, ali nestabilnost ostaje
Cijena sirove nafte Brent spustila se na oko 95 USD po barelu, što je oko 3% manje nego krajem maja. Ipak, tržište ostaje izrazito nestabilno, sa oscilacijama između 91 i 99 USD po barelu u samo nekoliko dana.
Takva kretanja otežavaju dugoročno planiranje troškova i dodatno povećavaju rizike za prevoznike koji rade po ugovorenim cijenama prevoza.
Ističu državne subvencije i poreske olakšice
Poseban problem predstavlja činjenica da mnoge evropske države postepeno ukidaju privremene mjere podrške uvedene tokom energetske krize.
Već je isteklo umanjenje akciza u Italy, dok će tokom juna biti preispitivane mjere podrške u:
- Poland
- Lithuania
- Croatia
Krajem mjeseca ističu i programi podrške u:
- Germany
- Spain
- Hungary
- Austria
- Latvia
- Czech Republic
Ukoliko vlade ne produže ove mjere, očekuje se rast cijena dizela između 0,10 i 0,20 EUR po litru.
Problem za prevoznike: cijene prevoza ne prate rast troškova
Prema podacima IRU-a, ugovorene vozarine u šest najvećih evropskih tržišta porasle su svega oko 3%, dok su spot cijene povećane oko 6%.
To znači da značajan dio povećanih troškova goriva i dalje snose sami prevoznici.
Ovaj problem posebno pogađa kompanije iz zemalja Zapadnog Balkana, koje već trpe:
- rast troškova rada,
- nedostatak profesionalnih vozača,
- povećane troškove putarina,
- zadržavanja na granicama,
- troškove implementacije ICS2, NCTS i drugih digitalnih procedura.
Šta ovo znači za Bosnu i Hercegovinu?
Za prevoznike iz Bosne i Hercegovine ovo je dodatni argument za uvođenje sistemskih mjera podrške sektoru drumskog transporta.
Konzorcijum Logistika Bosne i Hercegovine već duže vrijeme zagovara:
- povrat dijela akciza na gorivo za međunarodni transport,
- priznavanje statusa izvoznika usluga prevoznicima,
- uvođenje efikasnijih modela obračuna troškova čekanja,
- smanjenje parafiskalnih opterećenja,
- digitalizaciju transportnih procesa kroz eCMR i eFTI.
U situaciji kada razlika u cijeni goriva između pojedinih evropskih država doseže gotovo 1 EUR po litru, a podrška sektoru se postepeno ukida, konkurentnost transportnih kompanija sve više zavisi od nacionalnih politika, fiskalnih mjera i sposobnosti prilagođavanja novim tržišnim uslovima.
Pad cijena dizela tokom posljednje dvije sedmice predstavlja kratkoročno olakšanje za prevoznike. Međutim, ukidanje državnih subvencija, neizvjesnost na tržištu nafte i spor rast vozarina ukazuju da će druga polovina 2026. godine i dalje biti izazovna za sektor drumskog transporta u Evropi i na Zapadnom Balkanu.
