Od 13. februara 2026. godine u Italiji na snagu stupa obavezna primjena digitalnog FIR-a (Formular za identifikaciju otpada) u okviru sistema RENTRI.
Ova promjena označava prelazak sa papirne na digitalnu evidenciju u transportu otpada i predstavlja važan korak ka potpunoj digitalizaciji sektora.
Digitalni FIR prati pošiljku otpada duž cijelog logističkog lanca – od proizvođača, preko prevoznika, do krajnjeg primaoca.
Ko je obavezan koristiti digitalni FIR?
Obaveza zavisi od veličine i djelatnosti kompanije koja proizvodi ili posjeduje otpad:
-
Kompanije sa više od 10 zaposlenih
→ digitalni FIR je obavezan za sve vrste otpada (opasni i neopasni) -
Manje kompanije (≤10 zaposlenih)
→ digitalni FIR obavezan samo za opasni otpad
→ za neopasni otpad privremeno je dozvoljen papirni formular -
Izuzeci
→ određeni sektori (poljoprivreda, građevinarstvo, uslužne djelatnosti) mogu i dalje koristiti papirni FIR za neopasni otpad
Šta se mijenja za prevoznike otpada?
Ključno pravilo je jednostavno, ali važno:
Format FIR-a određuje proizvođač otpada – svi ostali učesnici moraju ga slijediti.
To znači:
-
ako proizvođač koristi digitalni FIR, i prevoznik mora raditi digitalno,
-
ako proizvođač koristi papirni FIR, transport se odvija po staroj proceduri.
Tokom kontrole ili transporta, digitalni FIR se može:
-
prikazati putem mobitela ili tableta,
-
ili imati štampanu kopiju u vozilu.
Nova, centralna uloga prevoznika
U digitalnom sistemu, prevoznik postaje ključna karika između proizvođača i primaoca otpada.
Njegove obaveze uključuju:
-
ažuriranje digitalnog FIR-a tokom transporta,
-
unošenje eventualnih napomena,
-
elektronsko potpisivanje prilikom isporuke otpada.
Ovim se:
-
povećava sljedivost otpada,
-
jasno definiše odgovornost u svakoj fazi transporta,
-
smanjuje prostor za greške i manipulacije.
Aplikacija RENTRI – FIR u realnom vremenu
Za praktičnu primjenu uvedena je RENTRI aplikacija, koja omogućava:
-
popunjavanje i potpisivanje FIR-a na terenu,
-
razmjenu podataka u realnom vremenu,
-
smanjenje administrativnih grešaka,
-
bržu komunikaciju između svih učesnika u lancu.
Za prevoznike to znači manje papira, manje zastoja i veću pravnu sigurnost.
Period tranzicije: papir i digitalno paralelno
U početnoj fazi sistem funkcioniše po modelu „dvostruke trake“:
-
papirni FIR (gdje je još dozvoljen),
-
digitalni FIR (gdje je obavezan).
Međutim, regulatorni pravac je jasan:
👉 digitalni FIR postaje standard u transportu otpada.
Zašto je ovo važno za prevoznike iz BiH i regiona?
Iako se radi o italijanskom sistemu, on je izuzetno relevantan za:
-
prevoznike iz BiH, Srbije, Crne Gore i S. Makedonije,
-
kompanije koje rade međunarodni transport otpada prema Italiji,
-
logističke operatere uključene u sekundarne sirovine i reciklažu.
Digitalni FIR je kompatibilan sa eFTI i eCMR logikom, što jasno pokazuje smjer u kojem se kreće EU logistika.
Uvođenje digitalnog FIR-a:
-
povećava transparentnost,
-
jača kontrolu,
-
pojednostavljuje administraciju,
-
ali zahtijeva pripremu prevoznika i obuku vozača.
Za sektor transporta otpada, 2026. godina je godina prilagođavanja digitalnoj logistici.
