Rastući troškovi poslovanja u njemačkom e-commerce sektoru – prije svega radne snage, zakupa skladišta i dostave – snažno pritiskaju marže online trgovaca. Istovremeno, očekivanja kupaca nikada nisu bila viša: isporuka „sljedeći dan“, precizno praćenje pošiljke i brza obrada povrata postali su standard.
Kao odgovor na ovaj pritisak, sve veći broj njemačkih brendova primjenjuje strateški model: premještanje fulfillment operacija u Poljsku. Iako se često posmatra kao puka mjera smanjenja troškova, ovaj trend zapravo predstavlja promišljenu logističku strategiju koja kombinuje brzinu, kvalitet i ekonomičnost.
Poljska kao „smart hub“ za njemački e-commerce
Poljska se posljednjih godina profilisala kao jedan od najatraktivnijih logističkih centara za zapadnoevropske e-commerce kompanije. Ključni razlozi su:
Geografska blizina
Skladišta u zapadnoj Poljskoj omogućavaju isporuku u Njemačku u roku od 24 sata. U praksi, paketi iz pograničnih logističkih zona često stižu u Berlin, Hamburg ili Minhen jednako brzo – a ponekad i brže – nego iz južnih dijelova Njemačke.Infrastruktura i transportne mreže
Moderne logističke zone, autoputevi i snažna povezanost sa evropskim carrierima (DHL, DPD, GLS, UPS) omogućavaju pouzdanu i skalabilnu distribuciju.Troškovna struktura
Operativni troškovi u Poljskoj u prosjeku su 30–40% niži u odnosu na Njemačku, bez kompromisa u kvalitetu usluge. Razlika proizlazi iz nižih cijena rada, zakupa skladišta i pratećih troškova.Kvalifikovana radna snaga
Logistički sektor u Poljskoj raspolaže obučenim kadrom, često sa znanjem njemačkog jezika, što olakšava komunikaciju sa klijentima i održavanje standarda usluge.
Kako funkcioniše cross-border fulfillment?
Cross-border logistika nije samo „skladište u inostranstvu“. Uspješan model zahtijeva visoku organizaciju procesa, IT integraciju i upravljanje transportnim partnerima.
Upravljanje carrierima i optimizacija isporuke
Kupci u Njemačkoj očekuju poznate dostavne službe i pouzdano praćenje pošiljki. Zbog toga se koriste isti globalni i regionalni carrieri kao i kod domaćih njemačkih operatera. Napredni WMS sistemi automatski biraju optimalnog prevoznika u zavisnosti od destinacije, veličine paketa i nivoa usluge.
Administracija i poreska usklađenost
Iako unutar EU nema carinskih barijera, obavezne su:
-
Intrastat prijave,
-
poštovanje pravila PDV-a (OSS sistem),
-
usklađenost proizvoda sa EU i nacionalnim standardima,
-
korektno fakturisanje i evidencija.
Profesionalni fulfillment operateri preuzimaju ove administrativne procese i osiguravaju usklađenost sa regulativom.
Povrati – ključna tačka uspjeha
U e-commerce sektorima poput mode, stopa povrata iznosi i 30–40%. Efikasno upravljanje povratima uključuje:
-
digitalne portale za kupce,
-
opciju lokalnih adresa za povrat,
-
brzu kontrolu kvaliteta i vraćanje robe u prodaju,
-
automatizovane povrate novca.
Brza obrada povrata direktno utiče na likvidnost i smanjuje gubitke.
Ekonomika modela: zašto je isplativo?
U praksi, njemački e-commerce brendovi bilježe uštede od 30–40% na troškovima skladištenja, obrade narudžbi i povrata. Razlike u transportnim tarifama su minimalne, jer se koriste isti prevoznici i slični tarifni modeli.
Rezultat: niži operativni troškovi uz zadržavanje brzine isporuke i kvaliteta usluge.
Šta brendovi moraju uzeti u obzir?
Prilikom izbora partnera za cross-border fulfillment, ključni kriteriji su:
-
Jezička i tržišna kompatibilnost – podrška na njemačkom jeziku i razumijevanje očekivanja kupaca.
-
Portfelj transportnih partnera – dostupnost poznatih carriera i garancija rokova isporuke.
-
IT integracija – real-time zalihe, automatska sinhronizacija sa web-shopovima i marketplace platformama.
-
Skalabilnost – mogućnost brzog prilagođavanja sezonskim skokovima (Black Friday, praznici).
-
Sektorska ekspertiza – moda, kozmetika, suplementi i hrana zahtijevaju različite operativne standarde.
Poljska kao ulazna tačka ka CEE tržištima
Dodatna strateška prednost je geografska pozicija Poljske kao gateway-a ka tržištima Centralne i Istočne Evrope: Češka, Slovačka, Mađarska, Baltik. Ova tržišta bilježe dvocifrene stope rasta e-commerce sektora i nude nove razvojne prilike uz nižu konkurenciju nego u zapadnoj Evropi.
Za brendove, to znači: jedan logistički centar – više tržišta.
Šira slika: implikacije za Zapadni Balkan
Ovaj model je posebno zanimljiv i za region Zapadnog Balkana:
-
BiH, Srbija, Crna Gora i Sjeverna Makedonija nemaju još razvijene cross-border fulfillment hubove na nivou Poljske, ali posjeduju povoljan geografski položaj između EU i istočnih tržišta.
-
Razvoj logističkih zona, e-trgovine i digitalnih dokumenata (eCMR, eFTI) može omogućiti regionalnim kompanijama da se uključe u evropske lance vrijednosti.
-
Integracija u evropske transportne i informacione tokove bi otvorila prostor za outsourcing logistike, regionalne distribucione centre i novu ulogu Zapadnog Balkana u e-commerce lancima snabdijevanja.
Zaključak: „pametna logistika“, a ne samo jeftinija
Relokacija fulfillment operacija iz Njemačke u Poljsku nije kratkoročni trend, već strukturna promjena u evropskoj e-commerce logistici. Ona pokazuje da konkurentnost više ne zavisi isključivo od lokacije, već od:
-
integracije tehnologije,
-
optimizacije troškova,
-
brzine isporuke,
-
sposobnosti upravljanja povratima i podacima.
Za kompanije koje posluju na evropskom tržištu – ali i za zemlje regiona koje teže dubljoj integraciji u EU logističke tokove – ovaj model predstavlja važnu lekciju: logistika budućnosti je cross-border, digitalna i strateški optimizovana.
