Drumski transport će u 2026. godini biti pogođen dubokim regulatornim promjenama koje će direktno uticati na svakodnevni rad vozača, organizaciju prevozničkih kompanija i ukupne troškove sektora.
Nove evropske odredbe odnose se na bezbjednost vozila, vrijeme vožnje, prevoz opasnih materija, digitalizaciju dokumenata i pristup urbanim zonama, uz češće kontrole i strožije sankcije.
Za sektor drumskog transporta 2026. ne predstavlja samo još jedno normativno ažuriranje, već pravu fazu tranzicije koja zahtijeva tehnička prilagođavanja, dodatnu obuku i strateško planiranje.
Drumski transport i novi obavezni bezbjednosni sistemi
U sektoru drumskog transporta, jedna od ključnih promjena odnosi se na pooštravanje bezbjednosnih zahtjeva propisanih GSR regulativom Evropske unije.
Od 7. jula 2026. godine, svi kamioni nove proizvodnje moraće biti opremljeni naprednim sistemima automatskog kočenja u nuždi (AEB).
Takođe, od 2026. godine autobusi i kamioni nove homologacije moraće imati ugrađene uređaje za snimanje podataka o događajima (EDR), takozvane „crne kutije“.
Od 2029. godine ova obaveza biće proširena na cjelokupan vozni park. Za prevozničke kompanije to znači dodatna tehnološka ulaganja, prilagođavanje procedura i obuku vozača, uz rizik od isključenja vozila iz saobraćaja u slučaju neusklađenosti.
Obaveza tahografa u kombijima u međunarodnom prevozu
Od 1. jula 2026. godine mijenjaju se pravila za značajan dio međunarodnog drumskog transporta. Kombiji mase od 2,5 do 3,5 tona koji učestvuju u prekograničnom prevozu moraće imati ugrađen pametni tahograf druge generacije (G2V2) i poštovati propise o vremenu vožnje i odmora.
Za mnoge prevozničke firme to će imati značajan uticaj. Osim troškova uređaja, biće potrebne kartice vozača, kartice preduzeća, softver za upravljanje podacima i reorganizacija rada.
S obzirom na to da mnogi kombiji nisu tehnički pripremljeni za ove sisteme, prilagođavanje će morati biti pažljivo planirano kako bi se izbjegli operativni zastoji i novčane kazne.
Prevoz opasnih materija i nova ADR pravila
Godina 2026. predstavljaće važnu prekretnicu i za prevoz opasnih materija. Sa punom primjenom Delegirane direktive (EU) 2025/1801, ADR pravila postaju strožija i ujednačena na nivou cijele Evropske unije.
Prekršaji se razvrstavaju u tri nivoa rizika, a u najtežim slučajevima predviđeno je trenutno isključenje vozila iz saobraćaja. Odgovornost se proširuje na cijeli logistički lanac, uključujući prevoznike, špeditere i primaoce robe.
Za prevozničke kompanije to znači obavezu ažuriranja internih procedura, obezbjeđivanja kompletne ADR dokumentacije u kabini vozila i provjeru obaveze imenovanja ADR savjetnika, kako bi se izbjegle administrativne i krivične posljedice.
Digitalizacija ECMT dozvola
Od 1. januara 2026. godine, ECMT dozvole i karneti izdavaće se isključivo u elektronskom formatu. Za međunarodni drumski prevoz izvan EU i EFTA, to podrazumijeva potrebu za integracijom ERP i TMS sistema sa novim digitalnim platformama.
Digitalizacija smanjuje rizik od grešaka i ubrzava kontrole, ali zahtijeva informatička ulaganja i obuku zaposlenih. Bez pravovremenog prilagođavanja, prevozničke firme rizikuju kašnjenja, dokumentacione nepravilnosti i operativne poteškoće u međunarodnom prevozu.
E-trgovina, carine i sistem ICS2
Od 1. jula 2026. godine, sve e-trgovinske pošiljke izvan EU vrijednosti do 150 eura biće podložne fiksnoj carini od 3 eura. Istovremeno će u potpunosti stupiti na snagu Sistem kontrole uvoza 2 (ICS2).
Za drumski transport to znači nove informacione obaveze. Zbirna ulazna deklaracija moraće se podnijeti prije dolaska na granicu EU i sadržavaće detaljne podatke o pošiljci.
Prevoznik će biti odgovoran za tačnost podataka, a izostanak ili netačna prijava može dovesti do kazni do 5.000 eura, posebno u slučaju velikog obima saobraćaja
Ekološke zone i ograničenja saobraćaja
Tokom 2026. godine dodatno će se proširivati ekološke zone, sa direktnim posljedicama po gradski i regionalni drumski transport. U Holandiji će stupiti na snagu nova pravila za zone nulte emisije, dok će u Italiji od oktobra 2026. biti zabranjeno kretanje vozila Diesel Euro 5 u Pijemontu, Lombardiji, Emiliji-Romanji i Venetu, u opštinama sa više od 100.000 stanovnika.
Kazne će počinjati od 168 eura, a u slučaju ponovljenih prekršaja mogu uključivati i zabranu upravljanja vozilom. Takođe, u Poljskoj će sa uvođenjem Zone čistog transporta u Krakovu prevoznici morati pažljivo planirati rute i provjeravati ekološku usklađenost vozila.
Drumski transport u 2026: prilagođavanje je nužno
Nova pravila za drumski transport u 2026. godini redefinišu operativni okvir sektora, namećući više standarde bezbjednosti, zakonitosti i održivosti. Za vozače i prevozničke kompanije, pravovremeno prilagođavanje više nije izbor, već nužnost kako bi se izbjegle kazne, isključenja vozila iz saobraćaja i gubitak konkurentnosti na sve regulisanijem evropskom tržištu.
www.logistika.ba
