Privredni subjekti iz Bosne i Hercegovine, posebno prevoznici, špediteri i logističke kompanije, suočavaju se sa ozbiljnim operativnim problemima prilikom korištenja ICS2 sistema Evropske unije na graničnim prelazima sa Republikom Hrvatskom.
Bosna i Hercegovina danas raspolaže potpuno funkcionalnim rješenjem za podnošenje ENS (Entry Summary Declaration) deklaracija putem YoUCC platforme, razvijene od kompanije Lanaco u saradnji sa partnerima iz Evropske unije i u skladu sa svim tehničkim i funkcionalnim specifikacijama Evropske komisije za ICS2 sistem. Sve ENS deklaracije kreirane kroz YoUCC platformu uspješno se registruju u centralnom ICS2 sistemu Evropske unije.
Pored toga, kroz YoUCC platformu omogućeno je elektronsko podnošenje zahtjeva za predočenje robe nakon dolaska vozila na granični prelaz. Prema informacijama dobijenim od Carinske uprave Republike Hrvatske, ENS deklaracije podnesene putem YoUCC platforme, kao i zahtjevi za predočenje robe, uredno su vidljivi u hrvatskom carinskom informacionom sistemu.
To znači da danas ne postoje tehnička ograničenja koja bi onemogućavala prevoznike, špeditere i logističke kompanije iz Bosne i Hercegovine da koriste vlastita digitalna rješenja za ispunjavanje ICS2 obaveza prema Evropskoj uniji.
Međutim, praksa pokazuje drugačiju sliku.
Brojni prevoznici navode da pojedine špediterske kuće na hrvatskim graničnim prelazima odbijaju koristiti već postojeće ENS deklaracije koje su prethodno kreirali prevoznici ili njihovi ovlašteni zastupnici u Bosni i Hercegovini. Umjesto korištenja već validiranih podataka iz ICS2 sistema, zahtijeva se kreiranje novih ENS deklaracija kroz vlastite informacione sisteme.
Time se otvara legitimno pitanje: gdje se nalazi stvarni problem?
Da li je riječ o nedovoljnom poznavanju procedura, ograničenjima pojedinih softverskih rješenja, neusklađenosti poslovnih procesa ili ustaljenim operativnim praksama, odgovor trebaju dati upravo subjekti koji učestvuju u tim postupcima.
Ukoliko postoje softverska ograničenja, očekivano je da se ona otklone i da se sistemi usklade sa mogućnostima koje omogućavaju evropski carinski procesi i nacionalni carinski sistemi država članica Evropske unije.
Posebno je važno naglasiti da NCTS faza 6 (NCTS6) i OPT-IN okruženje omogućavaju korištenje postojeće ENS deklaracije kao prethodnog dokumenta prilikom kreiranja T1 tranzitne deklaracije. Upravo zbog toga privrednici s pravom postavljaju pitanje zašto se podaci koji su već uneseni, validirani i registrovani u ICS2 sistemu Evropske unije ne koriste i u narednim koracima carinskog postupka.
Dodatni značaj YoUCC platforme ogleda se u mogućnosti da vozač samostalno podnese zahtjev za predočenje robe putem jedinstvenog digitalnog linka prema nadležnoj carinskoj administraciji. Na taj način omogućeno je nesmetano funkcionisanje procesa i u terminima kada deklaranti nisu dostupni, uključujući rane jutarnje sate, noćne termine i dane vikenda.
Zbog svega navedenog, privredni sektor s pravom očekuje jasna pojašnjenja svih učesnika u lancu transporta i carinjenja.
Ako su ENS deklaracije validne, registrovane u ICS2 sistemu Evropske unije i vidljive carinskim organima Republike Hrvatske, potrebno je utvrditi zbog čega se u praksi ne koriste u punom kapacitetu.
Ovakva praksa nije u skladu sa osnovnim ciljevima digitalizacije carinskih postupaka koje Evropska unija provodi kroz ICS2, NCTS i buduće eFTI okruženje.
Suština digitalizacije nije višestruki unos istih podataka, već upravo suprotno — jednokratni unos, razmjena informacija između sistema, eliminisanje duplih procedura, smanjenje administrativnog opterećenja, ubrzanje protoka robe i smanjenje troškova poslovanja.
Svako nepotrebno ponovno podnošenje podataka, bez obzira na razlog, stvara dodatne troškove, produžava vrijeme obrade pošiljki i umanjuje efekte koje bi digitalizacija trebala donijeti privrednim subjektima.
RUMUNIJA: uspješan prolazak preko rumunske granice pokazuje da YoUCC sistem može nesmetano funkcionisati u komunikaciji sa drugim državama članicama EU i njihovim špedicijama. Zato se operativne poteškoće na graničnim prelazima sa Republikom Hrvatskom moraju posmatrati kao pitanje koordinacije, prihvatanja digitalnih procedura i spremnosti učesnika u lancu da koriste već validno podnesene ENS deklaracije, a ne kao nedostatak sistema iz Bosne i Hercegovine.
Zato je neophodno otvoriti stručni dijalog između carinskih administracija, softverskih kompanija, špediterskih kuća, prevoznika i privrednih komora kako bi se identifikovali stvarni uzroci i osiguralo da se evropski digitalni sistemi koriste na način za koji su i razvijeni.
Pozivamo sve privredne subjekte koji se susreću sa ovim problemom da svoja iskustva dostave Upravi za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine, nadležnim privrednim udruženjima, komorama i poslovnim partnerima, kako bi se zajednički došlo do rješenja koja će omogućiti punu primjenu digitalnih carinskih procesa i stvarne koristi za privredu Bosne i Hercegovine.
Bosna i Hercegovina danas raspolaže potpuno funkcionalnim rješenjem za podnošenje ENS (Entry Summary Declaration) deklaracija kroz YoUCC platformu, razvijenu od kompanije Lanaco u saradnji sa partnerima iz Evropske unije i u skladu sa svim tehničkim i funkcionalnim specifikacijama koje propisuje Evropska komisija za ICS2 sistem. Sve deklaracije kreirane kroz YoUCC platformu uspješno se registruju u centralnom ICS2 sistemu Evropske unije.
Dodatno, kroz YoUCC platformu omogućeno je elektronsko podnošenje zahtjeva za predočenje robe (prezentacijska poruka) nakon dolaska vozila na granični prelaz. Prema informacijama dobijenim od Carinske uprave Republike Hrvatske, ENS deklaracije podnesene putem YoUCC platforme, kao i zahtjevi za predočenje robe, uredno su vidljivi u hrvatskom carinskom sistemu.
To znači da trenutno ne postoje tehnička ograničenja koja bi onemogućavala prijevoznike, špeditere i logističke kompanije iz Bosne i Hercegovine da koriste vlastita digitalna rješenja za ispunjavanje ICS2 obaveza prema Evropskoj uniji.
