Od 1. jula 2026. godine pravila iz EU Mobility Package zvanično će se primjenjivati i na laka komercijalna vozila (LCV) mase od 2,5 do 3,5 tone koja obavljaju međunarodni transport.
Ova promjena predstavlja jednu od najvećih regulatornih reformi za sektor kombi transporta u posljednjih nekoliko godina i direktno će uticati na organizaciju rada prevoznika širom Evrope.
Ključne nove obaveze
Operateri koji obavljaju međunarodni transport moraće da ispune tri osnovna zahtjeva:
- obavezna ugradnja i korišćenje tahografa,
- primjena EU pravila o vremenu vožnje i odmora,
- primjena pravila o upućenim vozačima (posting of drivers).
Pravila se odnose na:
- međunarodni transport,
- kabotažu,
- cross-trade operacije.
Čak i povremeni međunarodni transport ulazi u režim novih pravila.
Tahografi postaju obavezni
Sva vozila između 2,5 i 3,5 tone koja učestvuju u međunarodnom transportu moraće imati ugrađen G2V2 smart tahograf.
Najveći problem trenutno predstavlja:
- nedostatak kapaciteta servisa za ugradnju,
- visoka cijena opreme,
- tehnička kompatibilnost pojedinih vozila.
Prema podacima IRU:
- samo 27,7% operatera smatra da je spremno za rok,
- 46,5% kompanija još nije spremno,
- čak 88% flote još uvijek zahtijeva ugradnju tahografa.
Vrijeme vožnje i odmora
Vozači kombi vozila prvi put ulaze pod puna EU pravila o:
- maksimalnom vremenu vožnje,
- obaveznim pauzama,
- dnevnim i sedmičnim odmorima,
- evidenciji aktivnosti.
To znači da će operateri morati potpuno reorganizovati:
- rasporede vožnje,
- rute,
- smjene vozača,
- planiranje isporuka.
Pravila o upućenim vozačima
Kod kabotaže i cross-trade operacija primjenjivaće se pravila o upućivanju vozača.
To podrazumijeva:
- registraciju putem EU portala za posting deklaracije,
- dodatnu administraciju,
- kontrolu dokumentacije,
- poštovanje lokalnih uslova rada i plata u određenim državama.
Za mnoge manje prevoznike ovo predstavlja potpuno novi administrativni sistem.
Operativni i finansijski pritisak
Nove mjere donose:
- povećanje troškova poslovanja,
- potrebu za dodatnom edukacijom vozača,
- povećanje administracije,
- smanjenje fleksibilnosti kombi transporta,
- potrebu za digitalizacijom upravljanja flotom.
Posebno će biti pogođene manje kompanije i samostalni prevoznici koji su do sada radili bez tahografa i bez režima EU socijalnog zakonodavstva.
IRU upozorava: sektor nije spreman
International Road Transport Union kroz svoje analize upozorava da sektor ulazi u završnu fazu priprema, ali da veliki broj operatera još nije spreman.
IRU već organizuje:
- specijalizovane obuke,
- radionice,
- train-the-trainer programe,
- edukacije o tahografima i pravilima vožnje i odmora.
Šta operateri treba hitno da urade?
Preporučene aktivnosti:
- Planirati ugradnju smart tahografa.
- Izvršiti edukaciju vozača.
- Prilagoditi rasporede vožnje.
- Uvesti procedure za posting deklaracije.
- Digitalizovati upravljanje flotom.
- Analizirati troškove i održivost međunarodnih operacija.
EU od 1. jula 2026. godine praktično uvodi potpuni regulatorni režim za međunarodni kombi transport. Time se sektor lakih komercijalnih vozila približava pravilima koja već godinama važe za klasični drumski transport.
