Vozačka dozvola za kamione ući će u novu fazu sa direktivama EU 2025, koje reformišu minimalne starosti, medicinske zahteve, preglede i prekogranične kontrole.
Direktive 2025/2205 i 2025/2206 uspostavljaju ažurirani okvir za vozače koji rade u teretnom saobraćaju i profesionalnim uslugama, jačajući harmonizaciju, digitalizaciju i bezbednost širom Evropske unije.
Strukturna reforma za vozačku dozvolu za drumski prevoz
Nova pravila odnose se na kategorije dozvola, ispitivače, lekarske preglede, valjanost i obaveze vozača. Za one koji rade u drumskom saobraćaju, reforma predstavlja duboku promenu, jer standardizuje pristup profesiji širom EU.
Vozačka dozvola za kamione postaje glavno sredstvo modernijeg sistema, sposobnog da integriše digitalne dokumente, elektronske kontrole i nove veštine koje se traže od vozača.
Minimalna starost i pristup kategorijama zanimanja
Centralna tačka se odnosi na minimalnu starost za vozačku dozvolu za drumski saobraćaj. Direktiva 2025/2205 potvrđuje da se kategorija C i CE mogu dobiti u dobi od 18 godina, pod uslovom da vozač stekne kvalifikovanu obuku (CKC roba).
Ovo potvrđuje mogućnost da mladi ljudi ranije uđu u sektor drumskog prevoza i jedan je od glavnih alata za rešavanje nedostatka profesionalnih vozača u Evropskoj uniji.
Ključne novosti – kratko i jasno
EU uvodi najdublju reformu vozačkih dozvola u posljednjih 20 godina, sa ciljem:
-
rješavanja nedostatka profesionalnih vozača
-
jačanja bezbjednosti
-
potpune digitalizacije i prekogranične kontrole
Minimalna starost – strateška promjena
✔ Kategorije C i CE od 18 godina
✔ Uslov: završena početna kvalifikacija (CPC / Code 95 – roba)
Ovo je ključna mjera za privlačenje mladih u sektor drumskog transporta.
Posebno važno za BiH i region:
Ova odredba daje snažan argument za:
-
reformu nacionalnih pravilnika
-
razvoj dualnog sistema obuke
-
jačanje IRU standarda i centara izvrsnosti
Probni period za nove vozače (EU-wide)
Uvodi se obavezan probni period za sve nove vozače:
-
stroža pravila za alkohol i telefone
-
veće kazne za rizična ponašanja
-
poseban fokus na zaštitu pješaka i biciklista
Profesionalni vozač se više ne posmatra samo kao „upravljač vozila“, već kao bezbjednosni akter sistema.
Novi sadržaj ispita – realni saobraćaj, ne teorija
Ispiti se modernizuju i uključuju:
-
mrtvi uglovi i gradska skretanja
-
ADAS sistemi i njihova ograničenja
-
otvaranje vrata (prevencija „dooring“ nesreća)
-
ponašanje prema ranjivim učesnicima
-
vožnju u zagušenim i složenim uslovima
📌 Ispitivači moraju proći EU-standardizovanu obuku.
Medicinski zahtjevi – precizniji i strožiji
Obavezne provjere uključuju:
-
vid
-
neurološka stanja
-
dijabetes i metabolizam
-
kardiovaskularno zdravlje
-
kognitivne sposobnosti
Države mogu:
✔ skratiti važenje dozvole
✔ uvesti češće kontrole za rizične grupe
Važenje vozačkih dozvola (harmonizacija)
| Kategorija | Važenje |
|---|---|
| C / D (profesionalne) | 5 godina |
| A / B | 15 godina |
| Ako je i lični dokument | 10 godina |
Digitalna EU vozačka dozvola 📱
✔ dostupna na pametnom telefonu
✔ važi u cijeloj EU
✔ brže kontrole na cesti
✔ manje falsifikata
✔ lakša prekogranična identifikacija
🟢 Potpuna primjena: 2029. godina
🟡 Države mogu početi ranije
Prekogranične zabrane vožnje – kraj „bjekstva“
Direktiva 2025/2206 uvodi:
-
međusobno priznavanje zabrana
-
elektronski sistem obavještavanja
-
zabrana važi i u državi prebivališta
Ovo značajno jača odgovornost profesionalnih vozača, ali i pravnu sigurnost sistema.
Rokovi (vrlo važno)
🗓 Transpozicija u nacionalno zakonodavstvo:➡ do 26.11.2028.
🗓 Puna primjena:➡ od 26.11.2029.
Šta ovo znači za kompanije i sektor?
✔ lakši ulazak mladih u profesiju
✔ potreba za reformom CPC/Code 95 sistema
✔ veće kontrole početnika
✔ digitalna interoperabilnost EU organa
✔ kraj „papirnog“ upravljanja dokumentima
