Prema odluci izvršnog komiteta udruženja UNATRAS, sektor drumskog transporta u Italiji ulazi u fazu nacionalnog štrajka, uz najavu potpune obustave transportnih aktivnosti. Tačni datumi biće definisani u skladu sa kodeksom samoregulacije, ali je već sada jasno da se radi o ozbiljnom poremećaju koji može imati neposredne posljedice po logističke tokove.
Razlozi za štrajk: rast troškova i neodrživost poslovanja
Glavni uzrok protesta jeste kontinuirani rast cijena goriva, koje u pojedinim slučajevima prelaze nivo od 2 EUR po litru. Prema navodima UNATRAS-a, veliki broj transportnih kompanija trenutno posluje sa gubitkom, što dovodi u pitanje održivost cijelog sektora.
Uprkos višemjesečnim upozorenjima i zahtjevima za institucionalnim dijalogom, sektor smatra da reakcija Vlade nije bila adekvatna niti pravovremena. Posebno se ističe da postojeće mjere:
- ne pokrivaju realan rast operativnih troškova,
- ne obezbjeđuju stabilnost poslovanja,
- u određenim segmentima dodatno opterećuju profesionalne prevoznike.
Procjenjuje se da je pogođeno oko 100.000 kompanija i 500.000 zaposlenih, što ukazuje na sistemski karakter problema.
Ekonomske posljedice: rizik za lance snabdijevanja
Obustava drumskog transporta ima direktan uticaj na funkcionisanje ekonomije. Očekivani efekti uključuju:
- usporavanje distribucije robe,
- poremećaj u industrijskim lancima snabdijevanja,
- povećanje pritiska na zalihe i proizvodne procese,
- negativan uticaj na izvoz i međunarodnu trgovinu.
Bez kontinuiteta u drumskom transportu, logistički sistem praktično prestaje da funkcioniše.
Ključni zahtjevi UNATRAS-a
Udruženje transportera iznijelo je konkretne mjere koje smatra hitnim:
- implementacija već predviđenih poreskih kredita,
- subvencija goriva u iznosu od 200 EUR na 1.000 litara dizela,
- privremena suspenzija poreza i doprinosa,
- dosljedna primjena postojećih regulatornih okvira,
- uvođenje privremenih mjera podrške na nivou Evropske unije.
Zaključak: signal za cijelu Evropu
Ovaj štrajk ne predstavlja izolovan slučaj, već indikator dubljih strukturnih problema u sektoru drumskog transporta širom Evrope. Rast troškova, pritisak regulative i nedostatak adekvatnih kompenzacionih mehanizama sve češće dovode do situacije u kojoj transportne kompanije ne mogu održivo poslovati.
Ukoliko se ne pronađu sistemska rješenja, slični scenariji mogu se očekivati i u drugim državama, uključujući region Zapadnog Balkana.
