Digitalizacija transporta u Evropskoj uniji dobija novu dimenziju. Njemačko Savezno ministarstvo saobraćaja omogućilo je nacionalni pristup sistemu SID (Stellplatzinformationsdienst), digitalnoj platformi koja prikazuje popunjenost parking prostora za teretna vozila na autoputevima u realnom vremenu.
Sistem trenutno obuhvata oko 1.850 odmorišta i parking prostora za kamione širom Njemačke, a podaci su dostupni za integraciju u navigacione sisteme, telematske platforme, TMS sisteme i softvere za upravljanje voznim parkovima.
Riječ je o jednom od najznačajnijih digitalnih projekata u oblasti drumskog transporta u Evropi, koji ima za cilj povećanje bezbjednosti saobraćaja, efikasnije planiranje odmora vozača i smanjenje nepotrebne vožnje u potrazi za slobodnim parking mjestom.
Kako funkcioniše sistem?
SID koristi podatke koji nastaju kroz njemački sistem elektronske naplate putarine za teretna vozila. Na osnovu podataka o ulascima i izlascima vozila sa parking prostora generišu se informacije o stepenu popunjenosti odmorišta.
Vozači, dispečeri i transportne kompanije mogu unaprijed vidjeti:
- broj raspoloživih parking mjesta,
- nivo popunjenosti odmorišta,
- alternativne lokacije za parkiranje,
- mogućnosti planiranja obaveznih odmora.
Podaci se besplatno distribuiraju putem državne platforme Mobilithek i mogu se integrisati u postojeće digitalne sisteme upravljanja transportom.
Zašto je ovo važno?
Nedostatak parking prostora za teretna vozila predstavlja jedan od najvećih problema evropskog drumskog transporta.
Prema procjenama evropskih organizacija, na ključnim transportnim koridorima nedostaju desetine hiljada parking mjesta za kamione. Posebno kritični periodi su večernji sati kada vozači moraju koristiti zakonom propisane dnevne odmore.
U praksi to često znači:
- višestruko zaustavljanje na različitim odmorištima,
- dodatne kilometre bez tereta,
- povećanu potrošnju goriva,
- rizik od prekoračenja dozvoljenog vremena vožnje,
- ugrožavanje bezbjednosti saobraćaja.
SID ne stvara nova parking mjesta, ali omogućava efikasnije korištenje postojećih kapaciteta.
Digitalizacija kao dio logističke budućnosti
Posebno je značajno što se sistem može povezati sa:
- digitalnim tahografima,
- TMS sistemima,
- platformama za upravljanje flotom,
- sistemima planiranja ruta,
- alatima za praćenje radnog vremena vozača.
Na taj način digitalizacija postaje direktan alat za optimizaciju transportnih operacija.
Pouka za Zapadni Balkan
Ovaj projekat predstavlja odličan primjer kako digitalna transformacija može unaprijediti logistiku bez velikih infrastrukturnih ulaganja.
Dok zemlje Zapadnog Balkana ulažu značajna sredstva u izgradnju puteva, terminala i graničnih prelaza, iskustvo Njemačke pokazuje da veliki efekti mogu biti ostvareni i kroz inteligentno korištenje podataka.
Sličan pristup mogao bi se razvijati i kroz regionalne projekte digitalizacije transporta, posebno u okviru eCMR, eFTI, NCTS i ICS2 sistema, gdje bi transportne kompanije imale pristup informacijama o raspoloživim parking prostorima, graničnim prelazima, terminalima i logističkim centrima u realnom vremenu.
Budućnost logistike neće zavisiti samo od novih puteva.
Jednako važni postaju podaci, digitalne platforme i sposobnost da se raspoloživi kapaciteti koriste na pametniji način.
Institut za razvoj izvrsnosti u logistici
