Smart tahografi, novi sistemi putarine, GSR sigurnosni standardi, carinske procedure i strožije kontrole mijenjaju način poslovanja međunarodnih prevoznika.
Početak druge polovine 2026. godine donio je jednu od najznačajnijih regulatornih promjena za evropski drumski transport u posljednjih nekoliko godina. Evropska unija i pojedine države članice uvele su nove tehničke, sigurnosne i administrativne obaveze koje će direktno uticati na međunarodne prevoznike, logističke operatere, špeditere i upravljače voznim parkovima.
Za kompanije sa Zapadnog Balkana, koje najveći dio međunarodnog transporta obavljaju prema državama Evropske unije, ove promjene zahtijevaju pravovremenu pripremu i usklađivanje poslovanja.
Smart tahografi za vozila od 2,5 do 3,5 tone
Od 1. jula 2026. godine primjenjuju se odredbe Paketa mobilnosti kojima se obaveza ugradnje Smart Tachograph G2V2 proširuje na vozila i kombinacije vozila najveće dozvoljene mase iznad 2,5 do 3,5 tone koja obavljaju međunarodni komercijalni prevoz robe.
Obaveza se odnosi na međunarodni transport za naknadu i kabotažu, dok postoje određeni izuzeci za prevoz za vlastite potrebe i pojedine zanatske djelatnosti.
Za prevoznike to znači:
- ugradnju pametnog tahografa druge generacije,
- kalibraciju u ovlaštenim radionicama,
- izdavanje tahografskih kartica vozača,
- primjenu pravila o radnom vremenu i odmorima.
Poseban izazov predstavlja činjenica da pojedine države Zapadnog Balkana još nisu u potpunosti uskladile administrativne procedure za izdavanje tahografskih kartica vozačima lakih komercijalnih vozila, što stvara pravnu nesigurnost tokom međunarodnog transporta.
Novi GSR standardi – “crna kutija” postaje obavezna
Od 7. jula 2026. godine dodatno se proširuju zahtjevi Opšte uredbe o bezbjednosti vozila (General Safety Regulation – GSR).
Nova teretna vozila moraće biti opremljena:
- naprednim sistemom automatskog kočenja u nuždi (AEB),
- uređajem za evidentiranje podataka o saobraćajnim nezgodama (EDR – Event Data Recorder), poznatim kao “crna kutija”,
- dodatnim sistemima aktivne bezbjednosti.
Ovi zahtjevi predstavljaju novi standard evropske automobilske industrije i značajno će uticati na buduće nabavke vozila.
Promjene sistema putarina
Nizozemska
Od 1. jula ukida se sistem Eurovignette, a uvodi elektronska naplata po pređenom kilometru.
Sva teretna vozila moraće koristiti odgovarajuću elektronsku opremu (OBU), dok kazne za nepoštovanje propisa mogu dostići 800 eura.
Belgija
Belgija uvodi novu komponentu obračuna putarine zasnovanu na emisiji CO₂.
Vozila sa manjim emisijama plaćaće niže putarine, dok će starija vozila imati veće troškove korištenja infrastrukture.
Time se dodatno podstiče obnova voznih parkova i prelazak na vozila sa manjim emisijama.
Source: Viapass
Rumunija
Rumunija je odgodila početak primjene novog sistema TollRo do 1. oktobra 2026. godine, čime su prevoznici dobili dodatna tri mjeseca za tehničku pripremu.
Njemačka pooštrava kontrole
Njemačka od 1. jula uvodi strožije mjere protiv zloupotreba u oblasti saobraćajnih prekršaja.
Između ostalog:
- zabranjuje se trgovina kaznenim bodovima,
- produžava se rok za procesuiranje saobraćajnih prekršaja sa tri na šest mjeseci,
- uvodi se mogućnost digitalne kontrole putem automatskog očitavanja registarskih oznaka.
Za međunarodne prevoznike to znači da će evidencija vozača i dokumentacija morati biti još preciznije vođene.
Nove carinske procedure Evropske unije
Evropska unija nastavlja reformu Carinske unije.
Od 1. jula uvode se nove procedure za robu vrijednosti do 150 eura koja se uvozi iz trećih zemalja putem elektronske trgovine.
Istovremeno počinje primjena novih identifikacionih oznaka proizvoda (PID), koje će od novembra postati obavezne za određene vrste pošiljaka.
Digitalizacija carinskih procedura postaje jedan od ključnih prioriteta evropske logistike.
Veće plate za upućene vozače u Nizozemskoj
Od jula raste minimalna satnica u Nizozemskoj.
Nova minimalna zarada iznosi 14,99 eura po satu, a odnosi se i na vozače koji obavljaju kabotažu i cross-trade operacije prema pravilima Paketa mobilnosti.
To znači dodatno povećanje troškova rada za međunarodne transportne kompanije koje posluju na nizozemskom tržištu.
Šta ovo znači za Zapadni Balkan?
Kompanije iz Bosne i Hercegovine, Srbije, Crne Gore, Sjeverne Makedonije i drugih država regiona moraće ubrzano usklađivati svoje poslovanje sa evropskim pravilima.
Posebnu pažnju potrebno je posvetiti:
- implementaciji Smart tahografa druge generacije,
- izdavanju tahografskih kartica vozača,
- praćenju novih sistema putarina,
- digitalizaciji carinskih procedura,
- planiranju povećanih operativnih troškova.
Istovremeno, neophodno je da nadležne institucije u državama Zapadnog Balkana ubrzaju usklađivanje nacionalnih propisa sa zakonodavstvom Evropske unije kako domaći prevoznici ne bi bili izloženi pravnoj nesigurnosti i neravnopravnom položaju na evropskom tržištu.
Jul 2026. predstavlja jednu od najvažnijih prekretnica za evropski drumski transport. Novi propisi potvrđuju da se sektor ubrzano kreće prema digitalizaciji, većoj bezbjednosti, dekarbonizaciji i strožoj regulatornoj kontroli.
Za prevoznike koji se na vrijeme prilagode, ove promjene predstavljaju priliku za povećanje konkurentnosti. Za one koji odgađaju usklađivanje, rizik od visokih kazni, administrativnih prepreka i gubitka tržišta postaje sve veći.
