Evropski lučki rezultati za 2025. godinu otkrivaju jasnu strukturalnu promjenu: dok Rotterdam i Antwerpen-Brügge bilježe pad ukupnog tonažnog prometa, Hamburg i Luka Koper jačaju u segmentu kontejnera i automobilske logistike. Nije riječ o cikličnom poremećaju – već o geopolitičkom i ekonomskom pomjeranju trgovinskih tokova prema Istoku.
Podjela Evrope na “bulk” i “container” realnost
Rotterdam (-1,7%) i Antwerpen-Brügge (-4,1%) pali su prije svega zbog slabijeg prometa suhog i tečnog rasutog tereta. Energetska tranzicija, pad prerade nafte, slabost hemijske industrije i promjena LNG strukture direktno su pogodili tradicionalne zapadnoevropske luke.
Istovremeno, kontejnerski promet raste:
-
Rotterdam: +3,1% TEU
-
Antwerpen-Brügge: +0,7% TEU
-
Hamburg: +7,3% TEU
-
Luka Koper: +12% TEU (rekord)
To pokazuje jasnu promjenu strukture: Evropa uvozi više iz Azije, ali izvozi manje – što stvara disbalans i povećava manipulaciju praznim kontejnerima.
Azija jača, SAD slabi
Hamburg bilježi snažan rast kontejnerskog prometa s Kinom (+6,5%), Indijom (+49,2%) i Malezijom (+84,3%), dok promet sa SAD-om pada za 25,6% zbog carinskih mjera.
Antwerpen, s druge strane, zadržava relativno stabilan promet sa SAD-om, ali uz izrazitu volatilnost.
Zaključak je jasan: azijski pravac postaje dominantan, dok američki faktor postaje politički i carinski nepredvidiv.
Automotive revolucija: Kina preuzima primat
U segmentu vozila promjena je još jasnija.
-
Antwerpen: +11% uvoz vozila iz Kine
-
Luka Koper: 914.817 vozila (+3%), rast dominantno kineskih proizvođača
Kina je pretekla Japan kao glavno porijeklo vozila u pojedinim lukama.
Ovo je strateški signal za Centralnu i Jugoistočnu Evropu:
automobilski tokovi se reorganizuju, a Jadran postaje prirodna ulazna tačka.
Luka Koper – model buduće logistike
Luka Koper kombinuje:
-
Rekordan kontejnerski promet
-
Rast automotive segmenta
-
51% modal split na željeznici
-
Snažne investicije (201 mil. € planirano 2026.)
-
Novi kontejnerski gat i višespratni parking za 11.700 vozila
To je model intermodalne otpornosti.
Dok zapadne luke trpe zagušenja i pad transshipmenta, Koper investira u kapacitete i povezuje se sa srednjoevropskim tržištem.
Energetska tranzicija mijenja mapu
LNG raste, mineralna ulja padaju.
Ruski LNG opada, američki raste.
Evropska hemijska industrija slabi.
To znači da tradicionalne bulk luke gube dio strukturalne prednosti.
Dok Rotterdam i Antwerpen osjećaju pritisak strukturalne promjene, Jadran raste. Pitanje nije da li se tokovi mijenjaju – već da li ćemo ih pratiti.
Evropa se pomjera prema Istoku.Azija postaje ključni partner.Intermodalnost postaje odlučujuća.
